روسیه با جذب حدود 400 هزار دانشجوی خارجی در بین 6 کشور برتر از نظر جذب دانشجو در جهان قرار دارد. اما علت این استقبال چیست؟ چرا خیلی از دانشجویان ایرانی تحصیل پزشکی در روسیه را انتخاب می کنند؟ معتبر بودن دانشگاه ها ، هزینه مناسب تحصیل و زندگی در روسیه، شباهت های سیستم آموزشی از علل استقبال از رشته پزشکی در این کشور است. اما در کنار مزایا، تحصیل در این کشور معایب و چالشهایی را نیز به همراه دارد. در این مقاله سعی کرده ایم با شفافیت و صداقت تمام نکات مهم و چالش های احتمالی پیش رو را بررسی کنیم تا با آگاهی بیشتر تصمیم بگیرید که آیا تحصیل پزشکی روسیه برای شما مناسب است یا خیر. در پایان اگر سوالی باقی ماند می توانید از مشاوره رایگان ما استفاده کنید. یا سوالات خود را در پایین همین صفحه در بخش نظرات بنویسید.
معرفی دانشگاههای مورد تایید وزارت بهداشت ایران برای تحصیل پزشکی در روسیه — به زبان روسی و انگلیسی
چرا تحصیل پزشکی در روسیه را انتخاب کنیم ؟ مزایا و چالش ها
تحصیل پزشکی در روسیه در چند سال اخیر در بین دانشجویان ایرانی مورد استقبال ویژه قرار گرفته است. البته دانشجویان ایرانی تنها دانشجویان خارجی نیستند که روسیه را برای تحصیل پزشکی انتخاب می کنند. دانشجویان ایرانی بعد از کشورهای هند ، چین و مصر در جایگاه 4 قرار دارند.
مزایا تحصیل پزشکی در روسیه
اگر بخواهیم از مزایای تحصیل در روسیه برای دانشجویان ایرانی بگوییم می تواند به موارد زیر اشاره کرد:
مورد تایید بودن پزشکی روسیه
قیمت مناسب بعضی از دانشگاه های
سهولت نسبی در ورود به رشته پزشکی
قیمت مناسب زندگی در بعضی از شهرهای روسیه
رتبه جهانی خوب پزشکی بعضی از دانشگاه های روسیه
معایب تحصیل پزشکی در روسیه
پزشکی در روسیه البته معایبی هم دارد که قبل از انتخاب باید با آنها آشنا شوید. به طور خلاصه به چند مورد اشاره می کنیم:
آب و هوای روسیه
تفاوت فرهنگی و غذایی
سختگیری در بعضی از دانشگاه ها
عدم تایید بعضی از دانشگاه های در رشته پزشکی
محدودیت در تحصیل به زبان انگلیسی در رشته پزشکی
شرایط پذیرش رشته پزشکی در روسیه چیست ؟
از شرایط پذیرش در رشته پزشکی در روسیه قبل از هر چیزی باید به داشتن مدرک دیپلم دبیرستان اشاره کرد. در اکثر دانشگاه های روسیه نوع دیپلم خیلی مهم نیست. اما در بعضی دانشگاه ها حتما باید دیپلم تجربی باشد. البته اگر دیپلم فنی دارید حتما باید دوره پادفک را بگذارنید تا امکان تحصیل در رشته پزشکی وجود داشته باشد.
مدارک لازم برای پذیرش
مدرک مورد نیاز برای تحصیل در رشته پزشکی در روسیه :
مدرک دیپلم یا گواهی موقت معتبر به همراه ترجمه رسمی
کارنامه سه ساله دبیرستان به همراه ترجمه رسمی
پاسپورت با بیش از 18 ماه اعتبار به همراه ترجمه رسمی
یک قعطه عکس 3*4
مدارک مورد نیاز برای تحصیل در رشته پزشکی در روسیه:
💡 همه ترجمهها باید رسمی (دارالترجمه رسمی) باشند و در مرحله ارسال مدارک به دانشگاه ارائه شوند.
آزمون ورودی و مصاحبه
تقریبا در همه دانشگاه های مورد تایید ایران آزمون ورودی برگزار می شود. هر دانشگاه مجزا آزمون میگیرد. دانشجو می تواند در آزمون پزشکی 5 دانشگاه شرکت کند. در بعضی از دانشگاه ها آزمون زیست شناسی و زبان و در بعضی دانشگاه های آزمون شیمی و زبان گرفته می شود. نمره قبولی در اکثر دانشگاه های 50 از 100 است.
در بعضی از دانشگاه های غیر تایید میتوانید بدون آزمون ورودی وارد دانشگاه در رشته پزشکی شوید.
محدویت سنی و گپ تحصیلی
در همه دانشگاه های های روسیه محدودیت سنی وجود دارد. محدودیت البته نه از طرف دانشگاه، بلکه از طرف اداره مهاجرت شهر اعمال شده است. در شهرمسکو محدودیت سنی برای رشته پزشکی 40 سال است. در شهر سن پترزبورگ نیز در اکثر مواقع تا سن 40 پذیرش داده می شود. محدودیت سنی در شهر کازان 23 سال و نووسیبیرسک 30 سال. در بقیه شهرهای روسیه در اکثر شهر ها 25 سال است.
در روسیه گپ تحصیلی برای رشته پزشکی مهم نیست. فقط مهم این است که محدودیت سنی اداره مهاجرت رعایت شود.
آیا برای تحصیل پزشکی در روسیه به مدرک زبان نیاز است؟
خیر در روسیه تقریبا در اکثر دانشگاه ها نیاز به ارائه مدرک بین الملل زبان مانند آیلتس یا تافل نیست. در اکثر دانشگاه ها آزمون ورودی زبان گرفته می شود و قبولی در آزمون کافی است. در بعضی از دانشگاه ها نیز در خود دانشگاه امکان گرفتن مدارک زبان وجود دارد.
تحصیل به زبان روسی و دوره پادفک
برای تحصیل پزشکی به زبان روسی دانشجویان خارجی ابتدا یک دوره پادفک زبان روسی را پشت سر می گذرانند. در دوره پادفک پزشکی علاوه بر زبان روسی به دانشجویان خارجی زیست شناسی و شیمی آموزش داده می شود. دوره استاندارد پادفک 9 تا 10 ماه است.
تحصیل پزشکی به زبان انگلیسی
در اکثر دانشگاه های روسیه تحصیل فقط به زبان روسی است. اما در چند سال گذشته در بعضی از دانشگاه های امکان تحصیل پزشکی به زبان انگلیسی نیز فراهم شده است. از دانشگاههای که امکان تحصیل پزشکی به زبان انگلیسی وجود دارد می تواند به دانشگاه های زیر اشاره کرد:
دانشگاه های تایید پزشکی
دانشگاه فدرال کازن – دانشگاه دولتی سن پترزبورگ – دانشگاه پاولوف – دانشگاه پیراگوا – دانشگاه دولتی نووسیبیرسک
دانشگاه های غیر تایید پزشکی
دانشگاه سچنوا – دانشگاه رودن – دانشگاه مدیکال کازان – دانشگاه تامبوف – دانشگاه پدیا – دانشگاه آستاراخان
⚠️ لیست دانشگاههای مورد تایید هر سال بهروزرسانی میشود؛ قبل از انتخاب نهایی، آخرین نسخه را از وزارت بهداشت استعلام کنید.
هزینه تحصیل پزشکی و زندگی در روسیه چقدر است؟
هزینه تحصیل پزشکی بسته به دانشگاه و زبان تحصیل متفاوت است. به طور کلی دانشگاه های مسکو گرانترین شهریه ها را دارند. هزینه تحصیل پزشکی در بقیه شهرهای روسیه تقریبا 50% هزینه تحصیل در مسکو است.
در مورد هزینه زندگی نیز تقریبا شرایط همین است. یعنی متوسط هزینه زندگی در مسکو گرانتر از بقیه شهرهای روسیه است. و بخصوص که در مسکو در اکثر دانشگاه های خوابگاه داده نمی شود اما در بقیه شهرها خوابگاه دانشجویی داده می شود و این نکته نیز در هزینه زندگی تاثیر زیادی میگذارد.
| نام دانشگاه | شهریه به روبل | شهریه به دلار |
|---|---|---|
| دانشگاه پیراگوف مسکو | 1 میلیون و 200 هزار | 15 هزار |
| دانشگاه فدرال کازان | 650 هزار روبل | 8100 |
| دانشگاه ملی سن پترزبورگ | 580 هزار روبل | 7200 |
| دانشگاه پاولوف | 670 هزار روبل | 7100 |
| دانشگاه دولتی نووسیبیرسک | 650 هزار روبل | 8100 |
| دانشگاه سچنوا 🏆 برترین رتبه | 1 میلیون و 300 هزار | 16 هزار |
| دانشگاه مدیکال کازان | 720 هزار روبل | 9 هزار |
| دانشگاه دولتی تامبوف | 410 هزار روبل | 5100 بهصرفه ✔ |
هزینه زندگی دانشجویی در مسکو و سن پترزبورگ و بقیه شهرها
هزینه زندگی تا حدود زیادی به سبک زندگی هر شخص بستگی دارد. به طور متوسط هزینه زندگی دانشجویی در شهر مسکو ماهی 500 تا 600 دلار است. البته اگر شخصی بخواهد اقتصادی زندگی کند با کمتر از این مبالغ هم امکان پذیر است.
هزینه متوسط زندگی دانشجویی در سن پترزبورگ حدود 400 دلار در ماه است.
هزینه زندگی دانشجویی در کازان و نووسیبیرسک هم متوسط حدود 300 دلار در ماه است.
البته این هزینه با توجه به زندگی در خوابگاه دانشجویی محاسبه شده است. در صورت که تصمیم به اجاره منزل بگیرید مبلغ قابل توجهی به این هزنیه اضافه خواهد شد. شاید بتواند گفت که دقیقا هزینه مسکن یک خوابه در هر شهر معادل هزینه یک ماه زندگی در همان شهر است. به طوری که هزینه اجاره منزل در مسکو حدو 600 دلار درماه و در سن پترزبورگ 400 دلار است.
هزینه دوره پادفک
هزینه دروه پادفک در هر دانشگاه با دانشگاه دیگر متفاوت است. در بین دانشگاه های مورد تایید برای رشته پزشکی ارزانترین شهریه پادفک مطعلق به دانشگاه پاولوف با 200 هزار روبل و فدرال کازان با 240 هزار روبل است. گرانترین پادفک تایید هم مربوط به دانشگاه لومونوسوف هست با 600 هزار روبل
در بعضی دانشگاه های غیر تایید هزینه پادفک پایین تر است. به طور مثال در دانشگاه تامبوف هزینه پادفک به همراه خوابگاه 172 هزار روبل است.
بهترین دانشگاه های پزشکی روسیه کدامند ؟ رتبه بندی 2026
بهترین دانشگاه های پزشکی روسیه از دو منظر میتوان تعریف کرد. یکی از نظر ربته بندی جهانی و دو از نظر وزارت بهداشت ایران. البته دراکثر دانشگاه ها این دو لیست شبیه به هم هستند چند وزارت بهداشت ایران معمولا از لیست رتبه بندی جهانی دانشگاه ها را انتخاب می کند. اما همیشه الزاما سازگار نیست. مثلا دانشگاه های رودن و سچنوا مسکو از نظر رتبه بندی جهانی جزو بهترین دانشگاه های پزشکی هستند اما در لیست دانشگاه های مورد تایید ایران قرار ندارد. یا مثلا دانشگاه سماشکو در لیست تایید ایران است اما رتبه جهانی خوبی ندارد.
دانشگاه دولتی مسکو رتبه 115 کیو اس
بدون شک دانشگاه دولتی مسکو را میتوان بهترین دانشگاه روسیه نامید. در اکثر سیستم های رتبه بندی جهان این دانشگاه در جایگاه اول قرار دارد. در رشته پزشکی نیز دانشگاه لومونوسوف از بهترین دانشگاه های روسیه است. این دانشگاه در لیست وزارت بهداشت ایران نیز قرار دارد.
نکته مهم که باید توجه کنید این است که در لومونوسوف دوره پزشکی برای دانشجویان خارجی 7 سال است. در این دانشگاه پزشکی فقط به زبان روسی ارائه می شود.
دانشگاه پیراگوا مسکو
دانشگاه پیراگوا مسکو یکی دیگر از بهترین دانشگاه های روسیه در رشته پزشکی است. در این دانشگاه امکان تحصیل پزشکی به زبان روسی و انگلیسی وجود دارد. این دانشگاه هم در ربته بندی جهانی و هم در لیست تایید ایران جایگاه خوبی دارد.
دانشگاه دولتی سن پترزبورگ
قدیمی ترین دانشگاه روسیه دانشگاه دولتی سن پترزبورگ است و یکی از معتبر ترین دانشگاه های این کشور که هم مورد تایید ایران است و هم در رتبه بندی جهانی جایگاه خوبی دارد. در دولتی سنت پترزبورگ پزشکی به روسی و انگلیسی ارده می شود . از نظر قیمت در بین دانشگاه های تایید کمترین قیمت را دارد.
دانشگاه پاولوف سن پترزبورگ
دانشگاه پاولوف به عنوان اولین دانشگاه پزشکی سن پترزبورگ یکی از معتبرترین دانشگاه های روسیه در حوزه پزشکی است. پاولوف بیمارستان تخصصی خود را دارد. پزشکی در این دانشگاه هم به زبان روسی و هم انگلیسی ارائه می شود. از نکات منفی درباره این دانشگاه این است که ظرفیت پزشکی آن بسیار کم است و وارد شدن مشکل است.
دانشگاه فدرال کازان
یکی از بزگترین و معتبر ترین دانشگاه های روسیه دانشگاه فدرال کازان است. در دانشگاه فدرال کازان پزشکی به انگلیسی و روسی ارئه می شود. از نظر هزینه زندگی و تحصیل ، پزشکی فدرال کازان یکی از بهترین گزینه ها است. در این دانشگاه خوابگاه به اکثر دانشجویان داده می شود. اما در کنا آن امکان اقامت در خوابگاه خصوصی روس دانش در شهر کازان نیز وجود دارد.
دانشگاه دولتی نووسیبیرسک
دانشگاه نووسیبیرسک به عنوان یکی از بزگرترین مراکز علمی روسیه در منطقه سیبیری یکی دیگر از دانشگاه های معتبر و مورد تایید ایران است. تحصیل پزشکی نووسیبیرسک هم به زبان روسی و هم به زبان انگلیسی ارائه می شود. البته در دوره پزشکی انگلیسی فقط سه سال اول تحصیل به انگلیسی است و بعد از آن به روسی تبدیل می شود.
دانشگاه های پزشکی معتبر اما غیر تایید
در بین دانشگاه هایی که در لیست تایید ایران قرار ندارد چند دانشگاه هست که رتبه جهانی بسیار خوبی دارد. اولین دانشگاه پزشکی روسیه دانشگاه سچنوا مسکو است. این دانشگاه متاسفانه به علت مشکلات به وجود آمده موقتا از لیست تایید ایران خارج شده است. در کنار دانشگاه سچنوا میتوان به چند مورد از دانشگاه های خوب روسیه که در لیست تایید ایران نیست اشاره کرد
- دانشگاه رودن مسکو
- دانشگاه مدیکال کازان
- دانشگاه پدیا سن پترزبورگ
- دانشگاه مچنیکوف سن پترزبورگ
- دانشگاه دولتی تامبوف
📊 منبع: رتبهبندی موضوعی پزشکی و سلامت جهانی — سال ۲۰۲۶
شرایط تایید مدرک پزشکی روسیه در ایران
برای این که مدرک پزشکی یک دانشگاه مورد تایید وزارت بهداشت ایران قرار بگیرید باید حتما چند شرط مهم رعایت شود:
تایید بودن دانشگاه: باید دانشگاه در لیست تایید وزارت بهداشت ایران قرار داشته باشد.
دارا بودن مدرک آ2: دانشجویان رشته پزشکی باید حتما در زمان شروع به تحصیل مدرک A2 زبان روسی را دریافت کنند
ثبت نام در سامانه میخک و موحد: برای تایید مدرک تحصیلی حتما در سامانه وزارت امور خارجه و وزارت بهداشت ثبت نام و تشکیل پرونده داده شود.
ارزشیابی و آزمون بعد از تحصیل: زمان بازگشت به ایران باید آزمون ملی داده شود و دوره تکیلی گذرانده شود تا مدرک معادل داده شود.
تحصیل حتما باید حضوری باشد: تحصیل نیمه حضوری و غیر حضوری مورد تایید نیست.
دیپلم دبیرستان باید مرتبط باشد. دیپلم تجربی یا ریاضی مورد تایید است. در این خصوص بهتر است از وزارت بهداشت سوال شود. در مواردی دیپلم غیر تجربی نیز پذیرفته می شود.
تایید مدرک پزشکی از دانشگاه غیر تایید
در آخرین تغییرات بخشنامه وزارت بهداشت اعلام شد که در شرایط خاصی امکان تایید مدرک تحصیلی دریافتی از دانشگاه غیر تایید وجود دارد. شرایط اعلامی وزارت بهداشت برای تایید مدرک پزشکی غیر تایید به شرح زیر است:
انتقال حین تحصیل از غیر تایید به تایید به شرط این که بیش از نیمی از دوره در دانشگاه تایید باشد.
تحصیل در مقطع تخصص پزشکی در دانشگاه های تایید
قبولی در آزمونهای بین الملل
دریافت اجازه کار از کشوری که در آن دانشگاه تایید باشد مانند روسیه.
در آخرین تغییرات بخشنامه وزارت بهداشت اعلام شد که در شرایط خاصی امکان تایید مدرک تحصیلی دریافتی از دانشگاه غیرتایید وجود دارد. شرایط اعلامی وزارت بهداشت به شرح زیر است:
-
شرط ۱
انتقال حین تحصیل از غیرتایید به تایید — به شرط آنکه بیش از نیمی از دوره در دانشگاه تایید باشد.
-
شرط ۲
تحصیل در مقطع تخصص پزشکی در دانشگاههای تایید.
-
شرط ۳
قبولی در آزمونهای بینالملل.
-
شرط ۴
دریافت اجازه کار از کشوری که در آن دانشگاه تایید باشد؛ مانند روسیه.
بهداشت
بازار کار و اقامت پس از فارغ التحصیلی پزشکی در روسیه
در روسیه پزشکی یکی از مشاغلی است که مورد نیاز است و در لیست مشاغلی است که اقامت برای شهروندان خارجی در آن تسهیل شده است. امکان گرفتن اقامت و شهروندی در روسیه از طریق مدرک پزشکی وجود دارد.
فرصت های شغلی و دوره های تخصصی (رزیدنتی)
در روسیه دوره های تخصص پزشکی بسته به رشته متفاوت است. از دورهای دو ساله هست تا دوره های 5 ساله. دوره های تخصص در روسیه فقط به زبان روسی ارائه می شود.
شرایط کار دانشجویی حین کار
طبق قوانین روسیه دانشجوی خارجی می تواند در روسیه همزمان با تحصیل کار کند. برای کار برای دانشجویان پزشکی حتما باید تحصیل به صورت حضوری باشد و ساعت کاری خارج از ساعت درس باشد. محدودیت ساعت کاری برای کار حین تحصیل در روسیه وجود ندارد.
شرایط اقامت دائم روسیه بعد از تحصیل
دانشجویان خارجی که در رشته پزشکی در روسیه تحصیل می کنند می توان در زمان تحصیل اقامت موقت روسیه را دریافت کنند. بعد از تحصیل به دانشجو اقامت دائم داده می شود. و اگر شما بعد از تحصیل یک سال در یک بیمارستان یا درمانگاه خصوصی مشغول به کار شوید می توانید شهروندی روسیه را دریافت نمایید.
خیر، در روسیه برای دانشجویان خارجی کنکور وجود ندارد. اما در هر دانشگاه آزمون ورودی مخصوص دانشجویان خارجی برگزار میشود. در روسیه نیاز به مدرک تافل یا آیلتس برای تحصیل وجود ندارد. برای تحصیل به زبان روسی میتوانید از دورههای پادفک استفاده کنید.
هزینه تحصیل پزشکی در دانشگاههای مورد تایید از سالی حدود ۶ هزار دلار تا ۱۵ هزار دلار است. در دانشگاههای غیرتایید از سالی ۳۵۰۰ دلار میباشد.
از نظر رتبهبندی جهانی، بهترین دانشگاههای پزشکی روسیه به ترتیب:
بله، اگر در دانشگاههای مورد تایید وزارت بهداشت ایران تحصیل کنید، مدرک در ایران معتبر و قابل ارزشیابی است.
طول دوره پزشکی در همه دانشگاههای روسیه ۶ سال است. تنها در دانشگاه لومونوسوف مسکو، طول دوره پزشکی برای دانشجویان خارجی ۷ سال میباشد.
بله، امکان کار حین تحصیل در رشته پزشکی در روسیه وجود دارد. البته باید حتماً تحصیل حضوری باشد و زمان کار خارج از ساعت دانشگاه قرار گیرد.
نتیجه گیری پایانی – تحصیل پزشکی در روسیه خوب است یا نه؟
تحصیل پزشکی در روسیه برای دانشجویان ایرانی خوب است اگر:
میخواهند راحت و بدون کنکور وارد دانشگاه شوند؛
در یک دانشگاه بین المللی پزشکی بخوانند؛
تصمیم به اقامت بعد از تحصیل در روسیه را دارند؛
میخواهند با هزینه مناسب در یک کشور خوب تحصیل کنند.
تحصیل پزشکی در روسیه برای دانشجوی ایرانی خوب نیست اگر:
نمیخواند هزینه زیادی برای تحصیل پرداخت کنند؛
نمیخواهند با مشکلات زبان حین تحصیل رو به رو شوند؛
نمیخواهند درکشور دیگر تحصیل یا زندگی کنند
برای ورود به دانشگاه نگرانی از سد کنکور ندارد.